Sejmik Województwa Małopolskiego ma zająć się apelem o wprowadzenie ustawowego zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 15. roku życia. To inicjatywa, która wpisuje się w szerszą debatę toczącą się dziś w wielu krajach o tym, jak chronić dzieci i młodzież w środowisku cyfrowym, które stało się naturalną częścią ich codzienności. Dyskusja na ten temat zaplanowana jest na 23 lutego – poinformował sądecki poseł PiS Patryk Wicher.
Autorzy apelu wskazują, że dzieci coraz częściej mierzą się z problemami psychicznymi i społecznymi powiązanymi z intensywną obecnością online. Mowa o pogorszeniu nastroju, lęku, trudnościach ze snem czy doświadczeniach przemocy rówieśniczej w sieci. Podnoszą również argument, że obecne regulacje prawne nie zapewniają wystarczającej ochrony przed nadmierną ekspozycją na treści i mechanizmy projektowane tak, by maksymalnie przyciągać uwagę użytkownika. W uzasadnieniu przywoływane są przykłady – między innymi Australii – gdzie próbuje się przenosić część odpowiedzialności za ochronę nieletnich na operatorów platform.
Nie jest to jednak dyskusja jednoznaczna. Temat wraca, bo obserwacje z gabinetów specjalistów, szkół i domów są trudne do zignorowania. Zmienia się sposób koncentracji, pojawia się presja porównań społecznych, konflikty internetowe przenikają do relacji w świecie poza siecią. Jednocześnie media społecznościowe nie są wyłącznie przestrzenią zagrożeń. Dla wielu młodych ludzi stanowią miejsce budowania relacji, poszukiwania wsparcia, wyrażania siebie czy rozwijania zainteresowań. Szczególnie dotyczy to tych, którzy poza siecią mają ograniczony dostęp do środowisk rówieśniczych lub czują się w nich marginalizowani.
Dlatego pojawia się pytanie, czy zakaz jest rozwiązaniem, czy raczej sygnałem frustracji wobec złożonego problemu. Regulacja prawna może ograniczyć dostęp, lecz nie rozwiąże potrzeby kontaktu i uczestnictwa w życiu społecznym. Egzekwowanie ograniczeń wiekowych w środowisku cyfrowym pozostaje wyzwaniem technologicznym i prawnym, a doświadczenia innych krajów pokazują, że młodzi użytkownicy szybko znajdują drogi obejścia barier. Jednocześnie trudno ignorować fakt, że platformy funkcjonują w logice ekonomii uwagi, gdzie czas spędzony online przekłada się na realną wartość biznesową.
W debacie publicznej pojawia się więc trzeci kierunek (obok zakazywania i całkowitego pozostawienia spraw rynkowi) polegający na budowaniu kompetencji cyfrowych i emocjonalnych młodych ludzi oraz wzmacnianiu odpowiedzialności platform i wsparcia dla rodziców oraz szkół. Tutaj nie jest kluczowym pytanie : czy dzieci będą obecne w sieci, lecz: jak przygotować je do funkcjonowania online w sposób bezpieczny i świadomy.
Apel sejmiku ma charakter inicjatywy politycznej i rzecz jasna nie zmieni obowiązującego prawa, ale może stać się impulsem do szerszej – i potrzebnej dyskusji.
