Od czasu do czasu pojawiają się doniesienia, że niektóre aktorki czy aktorzy hollywoodzcy mają korzenie w Polsce. Wymienia się takie sławy, jak Uma Thurman, Scarlett Johansson, Natalie Portman, Jesse Eisenberg czy Timothee Chalamet, którzy mieli przodków niemieckich lub żydowskich, ale wywodzących się z dawnych lub obecnych ziem polskich. Podaje się, że nawet Leonardo DiCaprio miał dziadka-Polaka, choć tylko przybranego. Sami w cyklu „Genealogie sądeckie” pisaliśmy o poruczniku Columbo, czyli Peterze Falku, synu łabowianki czy o wykonawcy hitu „Moja droga ja cię kocham”, piosenkarzu-aktorze Bobbym Vintonie, potomku mieszkanki Lipnej k/Sękowej. A w pobliżu nieistniejącej już łemkowskiej wsi Lipna leży bardziej popularna Zdynia, skąd wiedzie swój ród MEG RYAN.
Dziś już może nie pamiętacie, kto zacz, więc przypomnę, a od razu sobie przypomnicie. Zasłynęła w II połowie lat 80. XX w. aż tak, że przyznano jej miano Narzeczonej Ameryki (cóż z tego, że nie na długo, bo niebawem zastąpiła ją Julia Roberts dzięki „Pretty Woman”), a chwilowo stała się ikoną kina i emancypacji po głośnej, nomen omen, scenie z komedii romantycznej „Kiedy Harry poznał Sally” (1989): w czasie obiadu w restauracji imitowała orgazm tak orgiastycznie, że stateczna matrona z drugiego końca sali zwróciła się do kelnera słowami: – Poproszę to samo, co ta pani!
Rodowód łemkowski
W Wikipedii można znaleźć informację, że nazwisko aktorki to bardziej strawny w USA pseudonim przybrany od nazwiska irlandzkiej babci – Ryan, bo prawdziwe to Hyra, które tylko nieznacznie różni się od nazwiska polskiego aktora Andrzeja Chyry, urodzonego w Gryfowie Śląskim, a zatem na Dolnym Śląsku, dokąd po II wojnie światowej masowo przesiedlano Łemków z południowo-wschodniej Polski. Można domniemywać, że o ile Chyra może być spolszczonym zapisem tego nazwiska, to forma przez samo „h” wyraźniej wskazuje na rodowód łemkowski.
I faktycznie, potwierdza to Janusz St. Andrasz w podkaście „Genealogiczne śledztwo” publikowanym na platformie Youtube. O ile z Wikipedii wiadomo, że ojciec Meg Ryan to nauczyciel matematyki Harry Hyra, to Andrasz podaje dalszych przodków aktorki: Harry Hyra (zmarł w 1984 r.) był bowiem synem Michaela Hyry, a urodzony w 1911 r. już w USA Michael był z kolei synem Oresta Hyry.
Orest to pradziadek Meg Ryan. Wiadomo, że to on wyjechał w 1898 r. z ówczesnego zaboru austriackiego, a dawnych i obecnych ziem polskich, do Ameryki, gdzie najpierw pracował jako barman, po czym nieco się dorobiwszy, otworzył sklep spożywczy. Już w USA ożenił się z ziomkinią, bo pochodzącą z Hańczowej k/Uścia Gorlickiego Anną Durniak, córką urodzonego w 1858 r. Mikołaja i Marii z d. Kardasz rodem z Kwiatonia. Z danych przechowywanych na Ellis, wyspie leżącej u wrót portu w Nowym Jorku, dokąd przybywała większość imigrantów z Europy, wynika, że 17-letnia Anna Durniak z Kanczowa (tak amerykański urzędnik zapisał trudną dla niego nazwę Hańczowa) przybyła w 1902 r. na statku Barbarossa.
Rodzina świętego
Orest urodził się w 1879 r. i pochodził ze Zdyni. Nie ma zatem wątpliwości, że był Łemkiem, bo to wieś łemkowska, gdzie współcześnie odbywa się festiwal Łemkowska Watra zainicjowany przed 4 dekadami przez krynickiego poetę Władysława Grabana. Jak wyjaśnił nam Graban, łemkowska nazwa wsi to Żdynia – od powiedzenia „żdyj nia”, czyli „czekaj na mnie”.
I w Zdyni Orest Hyra ma grób. Jak tłumaczy genealog Andrasz, pradziadek Meg Ryan zmarł wprawdzie w 1941 r. w USA i tam jest pochowany, ale w Zdyni rodzina mogła wystawić mu w czasie II wojny światowej symboliczny nagrobek – cenotaf, na którym napisano, że był synem Jerzego i bodajże Katarzyny (bodajże, bo czas zatarł litery)…
Cały tekst przeczytasz w świątecznym wydaniu DTS:
[kliknij w okładkę, aby uruchomić pobieranie e-wydania za darmo].
