Data 12 maja zapisała się w polskiej historii w sposób niemal mistyczny. To właśnie tego dnia, w odstępie dziewięciu lat, miały miejsce dwa wydarzenia, które na zawsze zmieniły oblicze II Rzeczypospolitej: krwawy przewrót majowy oraz śmierć Józefa Piłsudskiego. Dziś wspominamy postać wskrzesiciela naszej niepodległości.
Dla historyków 12 maja to data-klamra. W 1926 roku Marszałek, nie godząc się na partyjny chaos i kryzys gospodarczy, ruszył na Warszawę. Choć przewrót majowy był tragiczny w skutkach, bowiem walki pochłonęły życie kilkuset osób, to dla wielu stał się próbą ratowania państwa przed rozkładem.
Dziewięć lat później, 12 maja 1935 roku, Polska zamarła. O godzinie 20:45 w Belwederze odszedł Józef Piłsudski. Jego pogrzeb stał się manifestacją jedności narodowej. Serce Marszałka – zgodnie z jego wolą – spoczęło na wileńskiej Rossie u stóp matki, podczas gdy ciało złożono w Kryptach Królewskich na Wawelu.
Nie sposób przecenić roli Marszałka w budowaniu polskiej podmiotowości. Pełniąc funkcję Naczelnika Państwa, przeprowadził Polskę przez najtrudniejszy okres formowania granic po 123 latach niewoli. To on poprowadził kraj do zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej 1920 roku, które nie tylko uratowało Polskę, ale i powstrzymało pochód bolszewizmu na Europę Zachodnią.
Piłsudski stworzył fundamenty nowoczesnego Wojska Polskiego i z ogromną determinacją dbał o pozycję Polski na arenie międzynarodowej. Odegrał również kluczową rolę w procesie scalania trzech odrębnych zaborów w jeden organizm państwowy, co wymagało gigantycznego wysiłku administracyjnego i społecznego.
Józef Klemens Piłsudski (1867-1935) urodził się w Zułowie na Wileńszczyźnie. Od młodości angażował się w działalność niepodległościową, za co został zesłany na pięć lat na Syberię. W 1892 roku dołączył do Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), redagując podziemne pismo „Robotnik”.
Wierząc, że wolność można wywalczyć jedynie z bronią w ręku, współtworzył Związek Walki Czynnej oraz Legiony Polskie, które w 1914 roku ruszyły przeciwko Rosji. Po kryzysie przysięgowym był więziony przez Niemców w twierdzy magdeburskiej. Do Warszawy powrócił 10 listopada 1918 roku, obejmując funkcję Naczelnego Dowódcy, a następnie Naczelnika Państwa. Po krótkim wycofaniu się z życia politycznego do Sulejówka (1923), powrócił do władzy w wyniku przewrotu majowego, sprawując ją aż do śmierci.
„Naród, który nie szanuje swej przeszłości, nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości” – te słowa Marszałka pozostają aktualne do dziś. Szczególnie gdy 12 maja spoglądamy na historię człowieka, który Polskę „wymarzył, wywalczył i zbudował”.
Czytaj taże: Śliwowica wyparowała, szynka przetrwała. Niezwykła zawartość 25-letniej kapsuły czasu!
