Nowy Sącz i Stary Sącz to gminy sąsiadujące ze sobą. Nowy Sącz to największe miasto Beskidu Sądeckiego, zwane zagłębiem milionerów, gdyż prowadzi tutaj firmy wielu znanych i cenionych polskich przedsiębiorców. Stary Sącz to gmina miejsko-wiejska, która prężnie działa na polu kultury. Pod tym względem przyćmił także sam Nowy Sącz. Stary Sącz obszarowo jest prawie 2 razy większy od Nowego Sącza, ale ilość mieszkańców ma znacznie mniejszą – 24 tys. do 80 tys. w Nowym Sączu.
Porównanie, jakie zostanie przeprowadzone dotyczyć będzie wydatków bieżących na KULTURĘ i SPORT. Można potraktować te wydatki jako pokrewne. Mecz piłkarski i koncert muzyczny należą do szeroko rozumianej rozrywki. To wydatki o charakterze „miękkim”.
Zakres porównań
Chodzi o wydatki z dwóch działów budżetowych: a) Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego [Dział 921] i b) Kultura fizyczna i sport (dział 926).
Pod uwagę będą wzięte wydatki z trzech ostatnich lat budżetowych, czyli: 2021, 2022 i 2023. Obliczona zostanie średnia roczna z tych trzech lat. To da lepszy obraz sytuacji. Wydatki na Kulturę i Sport będą zsumowane i podawane w kwotach bezwzględnych i względnych – w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Takie ujęcie sprowadzi wydatki do „wspólnego mianownika”.
- Kultura: Nowy Sącz: średnia z 3 lat to 7,7 mln, na mieszkańca to 96 zł. Stary Sącz: średnia z 3 lat to 4,5 mln, na mieszkańca to 190 zł.
- Sport: Nowy Sącz: średnia z 3 lat to 9,4 mln, na mieszkańca to 116 zł. Stary Sącz: średnia z 3 lat to 467 tys. zł, na mieszkańca to 19 zł.
- Wydatki łącznie: Nowy Sącz: średnia z 3 lat to 17,1 mln, na mieszkańca to 212 zł. Stary Sącz: średnia z 3 lat to 4,95 mln, na mieszkańca to 210 zł.
Podsumowanie:
Nowy Sącz znacznie więcej wydaje na sport i na kulturę. Łączne wydatki są wyższe w Nowym Sączu ponad 3-krotnie od Starego Sącza, ale na mieszkańca wydatki są na podobnym poziomie.
Według ostatnich danych z GUS z roku 2016 w Nowym Sączu działały 44 kluby sportowe, a w Starym Sączu 6. W Starym Sączu organizowany jest międzynarodowy turniej piłkarski 10-latków, w którym uczestniczą akademie piłkarskie czołowych klubów Europy.
Stary Sącz prowadzi aktywność kulturalną z wielkim rozmachem. Organizowane wydarzenia mają charakter ponadlokalny, ogólnopolski, a nawet międzynarodowy. W Starym Sączu do najbardziej znanych imprez kulturalnych zalicza się: 1. Festiwal podróży i przygody „Bonawentura”, 2. Starosądecki Festiwal Muzyki Dawnej (Festiwal Omnia Beneficia), 3. Peryferiada – Beskidzka kanikuła filmowa, 4. Pannonica Folk Festival,. 5. Jesienny Festiwal Teatralny, 6. Sącz Jazz Festiwal. Imprezy organizowane w Starym Sączy generują także znaczny dochód, który można liczyć w milionach złotych, przyciągają licznych sponsorów. To także swoisty ewenement, już nie tylko na skalę powiatu, ale krajową.
W Nowym Sączu odbywają się takie imprezy kulturalne jak: 1. Sadecka Jesień Kulturalna, 2. Dziecięcy Festiwal Kulturalny, 3. Małopolski Festiwal Orkiestr Dętych „ECHO TROMBITY” pod patronatem honorowym Prezydenta Miasta Nowego Sącza, 4. Międzynarodowy Festiwal Dziecięcych Zespołów Regionalnych ŚWIĘTO DZIECI GÓR, 5. Nowosądecki Jarmark Bożonarodzeniowego i wiele innych wydarzeń, których organizatorem lub współorganizatorem jest miasto Nowy Sącz.
Autor: Nowosądeckie Centrum Analiz samorządowych (NCAS)
