Pierwszy etap prac archeologicznych na wzgórzu zamkowym, prowadzonych przez Sądecką Agencję Rozwoju Regionalnego, został zakończony. Obecnie opracowywana jest dokumentacja, a wykopane z ziemi artefakty poddawane są szczegółowej analizie historycznej. Niektóre z dokonanych odkryć są cenne w kontekście poznawania losów Nowego Sącza, ale są również znaleziska wręcz zaskakujące.
Jak inaczej określić sytuację, w której około sześćdziesiąt centymetrów pod ziemią, na terenie rekreacyjnego parku w centrum miasta, znaleziono ciekawe przedmioty z czasu II Wojny Światowej? Były to fragmenty samochodu, które leżały sobie tam niemal osiemdziesiąt lat od momentu wysadzenia zamku w Nowym Sączu! Wychodzi na to, że nikt wcześniej ich nie znalazł, choć przecież teren był wiele już razy rozkopywany. Powstawały tam przecież na przestrzeni czasu różnego rodzaju alejki i elementy architektury. Może ktoś tego po prostu odkryć nie chciał? Złośliwości w takich okolicznościach odsuńmy jednak daleko na bok.
Skoro już natomiast przy chodnikach jesteśmy, to odkopano tam również fragment średniowiecznego bruku! Żeby to należycie zobrazować i nadać stosownej powagi, spróbujmy sobie wyobrazić, że przechadzał się po nim król Władysław Jagiełło. Natomiast w listopadzie roku 2024, w stanie niemal nienaruszonym znajduje to grupa pracowników Sądeckiej Agencji Rozwoju Regionalnego. Co do spaceru koronowanych głów pewności nie ma, bo znalezisko trzeba jeszcze specjalistycznie przebadać. Możemy już jednak wstępnie zakładać, że pochodzi ono prawdopodobnie z przedziału XIII – XV wieku.
O komentarz do tej sytuacji poprosiliśmy doktora Jarosława Jakubowskiego, czyli redaktora naczelnego Rocznika Sądeckiego. – Odkryto fragment średniowiecznego bruku, który będzie szczegółowo datowany, a znajduje się w centralnej części parku i został odsłonięty pod nienaruszonymi warstwami gleby – potwierdził historyk w rozmowie z DTS24.
– Jest to najprawdopodobniej element traktu wiodącego od wieży bramnej, nieopodal dzisiejszej ulicy Kazimierza Wielkiego, w stronę Baszty Kowalskiej przez dziedziniec Zamku Królewskiego. Jest to bardzo istotny trop i będzie on weryfikowany w kolejnych badaniach w 2025 roku. Warto podkreślić, iż odkrycie stanowi kolejny dowód na to, że Zamek Królewski w Nowym Sączu skrywa wiele tajemnic, które pozwolą na nowo odkryć przeszłość naszego grodu – dodał dr Jarosław Jakubowski, należący do zespołu badawczego SARR S.A.
Warto wspomnieć, że opisane powyżej odkrycia nie są jedynymi wykopanymi na wzgórzu zamkowym artefaktami. Znaleziono różne monety, w tym jedną srebrną z czasów króla Kazimierza Wielkiego. Ponadto sporo ceramiki i ozdób z różnych okresów historycznych, średniowieczny topór, ale przede wszystkim zagadkowy fragment muru. Próżno szukać o nim wielu zapisów, bo został tylko lekko zaznaczony w opracowaniach sprzed kilkudziesięciu lat. Zważywszy na wstępną ocenę techniki, w jakiej go zbudowano, może to rzutować na naszą obecną wiedzę w zakresie nie tylko powstania nowosądeckiego zamku, ale być może samego miasta.
Co więcej, choć tutaj również nie należy doszukiwać się uszczypliwości, ale montując oświetlenie okolicy ktoś zamocował jedną lampę niemal w samym murze! Dodatkowo właściwie obok tej skalnej ściany pod ziemią, przebiegają przewody elektryczne do wcześniej wspomnianej instalacji oświetlenia Parku im. Ireny Styczyńskiej. Można by rzec, to przecież niebywałe.
Pamiętajmy jednak, że przed laty prowadzone na wzgórzu zamkowym były różne prace gruntowe. Wystarczy przypomnieć budowę niezbyt popularnej obecnie siłowni pod chmurką w 2018 roku. Nikt wówczas nie postawił na archeologię. Ten temat zaczął pojawiać się w latach późniejszych, kiedy eksplorowano podziemia Rynku, czy też rozpoczęto pierwsze tury wykopów przy ruinach zamku, prowadzone przez Sądecką Agencję Rozwoju Regionalnego.
Czytaj także: Średniowieczny topór znaleziono przy ruinach zamku [ZDJĘCIA]
fot. Michał Śmierciak
