Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu zaprasza na światową prapremierę filmu dokumentalnego „Genius loci nad Popradem” w reżyserii Krzysztofa Brożka. Premierowy pokaz odbędzie się w piątek, 17 kwietnia 2025 roku o godz. 18.30 w kinie Sokół w Starym Sączu.
Film powstał dzięki grantowi pozyskanemu przez Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu w ramach programu Filmoteka Małopolska 2025. Dokument przywraca pamięć o KRAM-ie – Konfrontacjach Ruchu Artystycznego Młodzieży, które w latach 1974–1989 odbywały się na błoniach nad Popradem w Myślcu koło Starego Sącza i przez lata zapisały się w pamięci uczestników jako jedno z najbardziej niezwykłych zjawisk kulturalnych regionu.
KRAM nie był wydarzeniem lokalnym. W rekordowych latach do Myślca przyjeżdżało ponad tysiąc młodych ludzi, a w latach skromniejszych było ich około 400–500. Uczestnicy przybywali z całej Polski, nierzadko reprezentując ponad 30 spośród 49 ówczesnych województw. Byli wśród nich poeci, muzycy, malarze, rzeźbiarze, fotograficy, filmowcy, literaci i tancerze. We wspomnieniach wielu osób KRAM pozostaje wydarzeniem zaskakująco mało inwazyjnym pod względem ideologicznym. Uczestnicy podkreślają, że impreza korzystała z pewnej formy ochrony, która – jak na realia tamtych czasów – dawała twórcom wyjątkowo szerokie pole wolności artystycznej.
To właśnie ta atmosfera sprawiła, że KRAM zyskał rangę wydarzenia pokoleniowego. Dla wielu młodych ludzi był pierwszym tak intensywnym doświadczeniem wspólnoty, sztuki i twórczej swobody. W czasach swojej świetności KRAM bywał porównywany do legendarnej FAMY, choć zachował własny, odrębny charakter – mocno związany z krajobrazem nad Popradem, energią uczestników i niepowtarzalnym klimatem miejsca.
Film Krzysztofa Brożka próbuje po latach uchwycić ten fenomen i odpowiedzieć na pytania, czym naprawdę był KRAM, kto go tworzył i dlaczego dla tak wielu osób okazał się doświadczeniem formacyjnym. W dokumencie pojawiają się bohaterowie, którzy współtworzyli to zjawisko i dziś wracają do dawnych emocji, wspomnień oraz artystycznych doświadczeń.
Ważną warstwę filmu tworzą również materiały archiwalne – filmowe i fotograficzne – z których część zostanie pokazana publicznie po raz pierwszy. W produkcji wykorzystano m.in. archiwa AKF KLAPS w Chybiu, materiały autorstwa Zbigniewa Misiaka udostępnione przez rodzinę, a także fotografie Wacława Bugno i Jerzego Cebuli.
Premierowy seans będzie nie tylko pierwszą okazją do zobaczenia filmu, ale również spotkaniem z jego twórcami i bohaterami. Po pokazie widzowie będą mogli porozmawiać z reżyserem Krzysztofem Brożkiem oraz z osobami związanymi z historią KRAM-u i samym filmem.
Organizatorzy szczególnie zapraszają dawnych uczestników KRAM-u – „Kramowiczów” z lat 1974–1989. Dla wielu z nich będzie to zapewne wieczór wzruszeń, spotkań po latach i powrotu do jednego z najważniejszych doświadczeń młodości. Prapremiera adresowana jest jednak także do młodszych odbiorców, którzy chcą odkryć ważny i nieoczywisty fragment historii lokalnej kultury.
Bilety na premierową projekcję są już dostępne w przedsprzedaży w cenie 20 zł:
w internecie: TUTAJ
oraz w Informacji Turystycznej w Starym Sączu, Rynek 5.
Autor zdjęć: Jerzy Cebula
Materiał przygotowany w ramach Partnerstwa na rzecz Promocji Kultury
