Gminy Grybów i Chełmiec to największe pod względem ludności wiejskie gminy powiatu nowosądeckiego. Mają podobną liczbę ludności, chociaż gmina Chełmiec jest większa pod względem ilości mieszkańców i wydatków budżetowych. W ostatnich latach gmina Chełmiec mocno inwestowała. Pobudowano tam zaskakujące instalacje, w tym: obserwatorium astronomiczne, lodowisko-rolkowisko, aqua centrum. Natomiast gmina Grybów była bardziej zachowawcza, chociaż w ostatnich latach śmielej inwestuje.
Porównanie, jakie zostanie przeprowadzone dotyczyć będzie wydatków na KULTURĘ i SPORT (wydatki bieżące i majątkowe). Można potraktować te wydatki jako pokrewne.
Zakres porównań
Chodzi o wydatki z dwóch działów budżetowych: a) Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego [Dział 921] i b) Kultura fizyczna i sport (dział 926).
Pod uwagę będą wzięte wydatki z trzech ostatnich lat budżetowych, czyli: 2021, 2022 i 2023. Obliczona zostanie średnia roczna z tych trzech lat. To da lepszy obraz sytuacji.
Wydatki na Kulturę i Sport będą zsumowane i podawane w kwotach bezwzględnych i względnych – w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Takie ujęcie sprowadzi wydatki do „wspólnego mianownika”.
- Kultura: gmina Grybów: średnia z 3 lat to 2,5 mln., na mieszkańca to 100 zł. Chełmiec odpowiednio: 1,56 mln, na mieszkańca 53 zł.
- Sport: gmina Grybów: średnia z 3 lat to 3,3 mln, na mieszkańca to 130 zł. Chełmiec: odpowiednio 9,6 mln, na mieszkańca 329 zł.
- Wydatki łącznie: gmina Grybów: średnia z 3 lat to 5,8 mln, na mieszkańca to 230 zł. Chełmiec odpowiednio: 11,2 mln, na mieszkańca 383 zł.
Podsumowanie:
Gmina Grybów wydaje więcej na kulturę niż Chełmiec. Chełmiec zaś znacznie więcej na sport. Wydatki łączne tych gmin są wyższe w Chełmcu prawie dwukrotnie.
Aktywność wspierająca sport jest w obu gminach podobna, finansowanie aktywności amatorskiego sportu, najczęściej lokalnego. Chociaż gmina Grybów może się pochwalić okazałym ośrodkiem sportowym – Centrum Sportów Zimowych w Ptaszkowej, w którym organizowane są Polonijne Mistrzostwa w Narciarstwie Biegowym.
Na polu kultury w gminie Grybów organizowane są następujące imprezy: 1. Gminny Przegląd Grup Kolędniczych, 2. Puchar Wójta Gminy Grybów w biegach narciarskich, 3. Przegląd dorobku artystycznego i kulinarnego Kół Gospodyń Wiejskich, 4. Półmaraton Jaworze, 5. Gminny Dzień Dziecka, 6. Dożynki Gminne.
W Chełmcu natomiast możemy wyróżnić następujące imprezy kulturalne: 1. Gminny Konkurs Palm Wielkanocnych. 2. Przegląd Grup Kolędniczych. 3. Przegląd Młodych Muzyków Instrumentalistów. 4. Bieg Legionisty. 5. Imieniny Gminy Chełmiec. 6. Przegląd Dorobku Kulturalnego i Kulinarnego KGW.
Autor: Nowosądeckie Centrum Analiz samorządowych (NCAS)
