W branży wydawniczej istnieje pojęcie „bękarta”. To taki osamotniony wiersz tekstu, który nieporadnie dynda na górze nowej strony, oderwany od macierzystego akapitu. Jest błędem, czymś, co należy bezlitośnie usunąć, ścieśnić, dociągnąć. Nowa książka Wojtka Molendowicza „Rok w delegacji”, przy której miałem zaszczyt pracować, to jest właśnie zbiór takich pięknych „bękartów” rzeczywistości, których nikt inny by nie zauważył, gdyby nie autor.
Tytuł to oczywiście bezczelne kłamstwo, albo jak woli redaktor figura retoryczna. Ryszard Niemiec wysłał go tu na chwilę w 1995 roku, żeby „posprzątał”. I Wojtek sprząta do dziś. Rzuca na stół puzzle z setki różnych pudełek, ta książka to sinusoida, od metafizyki do fizjologii i to często w obrębie jednej rozkładówki. Zaczynasz czytać o rowerowej eskapadzie na Passo Stelvio i gdy już czujesz ten alpejski oddech, nagle bum! Lądujesz w środku sądeckiego piekiełka, gdzie sikający rycerzyk cieszy podchmieloną gawiedź.
„Rok w delegacji” jest czymś więcej niż zbiorem felietonów. To archiwum świata, który bezpowrotnie znika. Molendowicz ma irytującą zdolność dostrzegania tego, co inni omijają wzrokiem. Gdy dla większości to tylko lokalna ciekawostka, dla Molendowicza, materiał na epopeję o ludzkim uporze, pragnieniach, dramatach. Kto inny z taką czułością pisałby o ojcu Stanisławie Majchrze, jezuicie, który „wycierał więzienne sale widzeń”, pomagając tym, o których świat wolałby zapomnieć?
Napisałem na okładce książki, żeby uważać, kogo wpuszczacie do domu, bo może zostać na 30 lat. Ale prawda jest taka i piszę to bez grama ironii, że Nowy Sącz miał cholerne szczęście, że ta jego delegacja się przedłużyła. Przyjechał w gości, nie zdjął butów w przedpokoju, a po trzech dekadach wciąż siedzi w salonie i opowiada nam historie. Bez Wojtka, wiele z nich zniknęłoby bezpowrotnie. To jest dobra, ważna książka. Przeczytajcie ją.
