Gdy w listopadzie ubiegłego roku do gabinetu dyrektora MOK weszli wiceprezydent Artur Bochenek, Jan Wrona i Tomasz Baliczek, wszystko potoczyło się błyskawicznie. Wiceprezydent odczytał zarządzenie o odwołaniu Benedykta Polańskiego ze stanowiska dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury. „Następnie wymieniono zamki i zaplombowano szafy z dokumentami” — zanotował później sąd. Dyrektor mógł zabrać tylko rzeczy osobiste. Sprawa ma ciąg dalszy. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu uznał, że procedura odwołania była wadliwa, a samo wypowiedzenie umowy o pracę – niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Wyrok zapadł 17 października 2025 r.
W sentencji czytamy, że wymiar sprawiedliwości: „zasądza od pozwanego Miejskiego Ośrodka Kultury w Nowym Sączu na rzecz powoda Benedykta Polańskiego kwotę 23 700 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę”.
Od nagród i pochwał do nagłego odwołania
Droga Benedykta Polańskiego przez MOK zaczęła się cztery lata wcześniej. Powołany w 2020 roku, w kolejnych latach – 2021, 2022 i 2023 – otrzymywał nagrody za swoją działalność: najpierw 4 tysiące, później kolejne 4 tysiące, a w grudniu 2023 r. – już 6 tysięcy złotych. Urząd Miasta nie tylko nie zgłaszał zastrzeżeń do jego pracy. Przeciwnie, regularnie zatwierdzał sprawozdania finansowe, doceniając wysokie przychody z działalności oraz rosnącą samofinansowalność ośrodka.
W protokole weryfikacji za 2023 r. zapisano, że „nie stwierdzono naruszenia prawa ani statutu mogącego mieć wpływ na prawidłowość sprawozdania finansowego”.
Przez lata, jak podkreślano w toku postępowania, relacje między MOK-iem a Urzędem Miasta były „harmonijne, w dużej mierze oparte na wzajemnym zaufaniu”. Dotacje rozliczano, czasem nawet z niewielkimi korektami, bez konfliktów, bez formalnych zastrzeżeń.
Świadkowie: pracownicy MOK oraz urzędniczka nadzorująca instytucję, zeznawali, że MOK wielokrotnie dopytywał o prawidłowość dokumentów, a UM każdorazowo odpowiadał, że „wszystko jest w porządku”.
W tym kontekście nagłe i ostre odwołanie Polańskiego w listopadzie 2024 roku, bez konsultacji ze środowiskami artystycznymi, ale po rozmowach prowadzonych z jego osobistymi oponentami, budziło szereg pytań.
Sąd zauważył w uzasadnieniu, że konsultacje ze stowarzyszeniami „nie zostały przeprowadzone”, choć są częścią ustawowej procedury.
W tle konflikt o 2000 biletów na Jesień Kulturalną
Jednym z najbardziej znaczących elementów, które wypłynęły podczas procesu, był opis spotkania z 28 września 2024 roku. Scena pojawia się w zeznaniach kilku świadków, a sąd uznał je za wiarygodne.
Podczas narady, po przedstawieniu wstępnych wyników audytu, audytor Bożena Szewczyk wyszła z sali. Wtedy, jak wynika z uzasadnienia, głos zabrał wiceprezydent Artur Bochenek. Według świadków „zażądał przekazania 2 000 biletów na pozostałe wydarzenia Sądeckiej Jesieni Kulturalnej” Urzędowi Miasta.
Polański odmówił. Miał zaproponować promocję i obniżenie cen biletów zamiast masowego rozdawnictwa. Odpowiedź spotkała się, jak zapisano, z „ostrą negatywną reakcją” wiceprezydenta.
W uzasadnieniu sąd podkreślił, że wcześniej MOK przekazywał Urzędowi Miasta kilkanaście biletów na wydarzenie, czasem pojedyncze pule dla festiwali. Nigdy jednak tysiące. Żądanie było nieporównywalne z dotychczasową praktyką.
Napięty audyt i narastające spory
Równolegle w MOK trwał audyt. Z dokumentów sądowych wyłania się obraz kontroli trwającej wiele miesięcy, bardzo intensywnej i – co podkreślano – konfliktowej.
Audytor miała zwracać się wielokrotnie o obszerne zestawienia i analizy, w tym w newralgicznym okresie przygotowań do Sądeckiej Jesieni Kulturalnej, kiedy pracownicy byli „ponadprzeciętnie obciążeni”.
Gdy dyrektor sprzeciwił się przekazywaniu części materiałów bezpośrednio do audytorki z pominięciem drogi służbowej, ta – jak wynika z akt – zaczęła wydawać polecenia bezpośrednio pracownikom. Sąd odnotował, że ta praktyka była źródłem dodatkowych napięć.
Sama kontrola po zakończeniu została oceniona przez audytorkę „pozytywnie z zastrzeżeniami”. Sąd zwrócił uwagę, że wszystkie audyty w jednostkach miejskich kończyły się taką samą oceną, co oznacza, że wskazywane uchybienia nie miały charakteru rażącego.
Co ważne: część ustaleń audytu, szczególnie dotyczących rzekomych nieprawidłowości finansowych, nie znalazła potwierdzenia w dokumentach źródłowych, których MOK nie przedstawił w toku postępowania mimo możliwości.
Sąd uznał, że to „działa na niekorzyść wiarygodności ustaleń audytu”.
Zwolnienia pracowników i atmosfera kryzysu
W dniu odwołania Polańskiego kilku wieloletnich pracowników MOK złożyło wypowiedzenia „nie chcąc współpracować z przyszłymi władzami MOK, które uważali za korupcyjne” — zeznał jeden ze świadków.
Sąd odnotował, że dyrektor początkowo próbował odwieść ich od tej decyzji, jednak wobec ich postawy podpisał porozumienia o rozwiązaniu umów. Co istotne: nie przyznano im żadnych świadczeń, nie powstały też dla MOK żadne roszczenia pracownicze.
Sąd: przyczyny były pozorne
W obszernym, kilkudziesięciostronicowym uzasadnieniu sąd wyraźnie stwierdził, że przyczyny wskazane przez MOK jako podstawy odwołania „miały charakter pozorny”.
Pisze wprost:
„Powód wykazał, że działania, które miały stanowić podstawę wypowiedzenia, były wcześniej akceptowane przez przełożonych.”
„Nie przeprowadzono wymaganych konsultacji, zaś opinie zasięgnięto od osób skonfliktowanych z powodem.”
„Ustalenia audytu w zakresie nieprawidłowości nie zostały poparte dokumentami źródłowymi.”
Sąd nie dopatrzył się także żadnych działań dyrektora na szkodę instytucji ani nie stwierdził nadużyć. Po jego odwołaniu – co przyznał również p.o. dyrektor – nie zgłaszano żadnych zastrzeżeń do zabezpieczenia dokumentacji i majątku MOK.
Wyrok zasądza odszkodowanie i kwalifikuje decyzję o zwolnieniu jako bezprawną. Jest nieprawomocny. MOK ma prawo do złożenia apelacji.
