Ósmoklasiści oraz ich rodzice przy okazji wyboru szkoły średniej zwracają szczególną uwagę na poziom nauczania. Jednak obecnie ważne są też inne aspekty. Jednym z nich jest to, czy dana placówka potrafi i chce angażować uczniów w życie szkoły. Dzięki temu nastolatkowie m.in. ćwiczą kompetencje miękkie, które przydadzą się w dorosłości. Takie działania podejmowanie są regularnie w Branżowej Szkole I Stopnia „Praktyk”. W tym artykule przedstawimy więc dobre praktyki z…„Praktyka”!
Rzeczy, których nie nauczymy się z podręcznika
Dlaczego warto angażować uczniów w życie szkoły? Socjolożka Judyta Ziętkowska podkreśla, że dzięki temu uczniowie zaczynają rozumieć rzeczywistość w praktyce.
Zrozumienie, jak działa świat wokół mnie, poczucie bycia jego ważną częścią̨, świadomość własnych praw i obowiązków, które mam jako obywatel lub obywatelka, wiara w to, że mogę wpływać na to, jak wygląda otaczająca mnie rzeczywistość – to istotne elementy pozwalające lepiej odnaleźć się młodemu człowiekowi na progu dorosłego życia. Ale nie są to rzeczy, których jest on w stanie nauczyć się wyłącznie z podręcznika, choćby był on najlepszy.
Renata Mróz, która pracuje jako pedagog w szkole „Praktyk”, wspomina też o korzyściach związanych ze zmniejszeniem się ryzyka zachowań negatywnych.
To istotne zwłaszcza w kontekście uczniów przychodzących do szkół branżowych. Jeśli młodzież ma możliwość realizacji swoich potrzeb, czyli przynależności i sprawczości, rzadziej jest skłonna do podejmowania zachowań ryzykownych, również w sieci.
Co więcej, korzyści odczują też sami nauczyciele. Bowiem dzięki regularnym aktywnościom pozanaukowym stwarzamy środowisko szkolne, w którym łatwiej jest pozytywnie oddziaływać na młodzież: edukować oraz wychowywać.
Renata Mróz apeluje, by budować szkolne zaangażowanie wokół pasji uczniów. Należy je dostrzec i rozwijać.
Osobiste pasje budują u naszych uczniów zaangażowanie i motywację, żeby robić dobro, żeby działać, bo to rozwija wewnętrznie. Umiejętne dostrzeżenie ich i danie nastolatkom możliwości zaprezentowania się, pokazania im spraw, dla których warto to robić, jest dużym krokiem do tworzenia się tego, co w społeczności szkolnej najważniejsze – dobrych relacji. Dobre relacje z uczniami i ich zaangażowanie w życie szkoły uczy odpowiedzialności za siebie i innych, buduje zaufanie oraz uczy pomagać sobie w różnych problemach osobistych lub wspólnych. Co więcej, zgrana społeczność szkolna przeciwdziała poczuciu osamotnienia.
Rozwijanie kompetencji przydatnych na rynku pracy
Jeszcze inne aspekty, związane z angażowaniem uczniów w życie szkoły, podkreśla Katarzyna Filip, specjalistka ds. kształcenia zawodowego w szkole „Praktyk”.
Angażowanie uczniów w różne aktywności, takie jak: konkursy, akcje charytatywne, targi edukacyjne, pozwala na kształcenie u nich kompetencji miękkich. Nie mamy od tego specjalnego przedmiotu, ale zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważne są te kompetencje w codziennym życiu, a także na rynku pracy. Współpraca, kreatywność, rozwiązywanie złożonych problemów to obecnie jedne z najbardziej pożądanych kompetencji przez pracodawców. W dobie automatyzacji, cyfryzacji i sztucznej inteligencji umiejętności te są trudniejsze do zautomatyzowania, a zatem są coraz cenniejsze dla pracowników, którzy chcą nadążyć za zmieniającym się rynkiem pracy.
Agnieszka Opoka, trenerka i wicedyrektorka w Niepublicznej Placówce Doskonalenia Nauczycieli CEDRiN dodaje, że w kontekście kompetencji miękkich angażowanie się w życie szkoły uczy proaktywności.
Proaktywność to taka postawa, w której przyjmuje się, że to jednostka jest odpowiedzialna za swoje życie poprzez dokonywanie wyborów. Chodzi tu o branie odpowiedzialności za to, jak żyjesz, o przejmowanie inicjatywy i zwiększanie swojego wpływu na różne rzeczy, które nas otaczają. Moim zdaniem często brakuje nam tej kompetencji.
Dobre praktyki z „Praktyka”
W jednym artykule nie sposób wymienić wszystkich inicjatyw realizowanych przez Branżową Szkołę I Stopnia „Praktyk”. Postanowiliśmy się więc skupić na dwóch najważniejszych.
Po pierwsze konkurs „Pokaż, co potrafisz”, który realizowany jest w oddziale w Wielogłowach od 2011 roku, natomiast w Chełmcu od 2013 roku. Uczniowie mają za zadanie wykonać kreatywny projekt związany ze swoim zawodem. Dotychczas zgłoszona niemal 300. różnych prac: począwszy od wypieków cukierniczych czy propozycji fryzur, aż po samodzielnie skonstruowane gokarty.
– W tym roku pierwszą nagrodę przyznaliśmy uczniowi, który stworzył przepiękny stolik kawowy z efektem studni – opowiada Katarzyna Filip. – Często zdarza się tak, że o prace wykonane przez naszych uczniów pytają np. nauczyciele, bo sami chcieliby mieć podobny element w wystroju domowego wnętrza. Tego typu głosy wpływają pozytywnie na budowanie poczucia wartości i sprawczości uczestników konkursu. Oczywiście bazujemy nie tylko na motywacji wewnętrznej, ale także zewnętrznej. Uczniów nagradzamy atrakcyjnymi nagrodami związanymi z ich zawodem.
Na uwagę zasługują też szkolne akcje charytatywne, w które uczniowie „Praktyka” angażują się bardzo chętnie. Na przykład Mikołajkowy Bieg, który jest częścią akcji pt. „Szkoła Szkole”, na stałe wpisał się w kalendarz szkolnych wydarzeń. Uczestnicy mają za zadanie przemierzyć dowolny dystans na ulubionej trasie, a „Praktyk” wpłaca złotówkę na jedzenie dla uczniów z Ugandy za każdy przebiegnięty kilometr.
Jeśli chcecie bliżej przyjrzeć się jeszcze innym aktywnościom realizowanym w „Praktyku”, odwiedźcie media społecznościowe szkoły. Na Facebooku oraz Tik Toku uczniowie na bieżąco dzielą się swoimi pomysłami.
A co daje samym uczniom angażowanie się w życie szkoły? Niech podsumowaniem całego artykułu będą słowa Norberta, ucznia „Praktyka”: Udział w różnych akcjach daje mi satysfakcję, radochę, że komuś pomogłem, a do tego pozwala na poznawanie nowych ludzi.
Źródła:
- Ostrowska, Jak przeciwdziałać uzależnieniu od internetu, „Kreda” nr 4/2022, s. 12-14
