Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu zaprasza na światową prapremierę filmu dokumentalnego „Genius loci nad Popradem” (2025) w reżyserii Krzysztofa Brożka. Premierowy pokaz odbędzie się w starosądeckim Sokole w piątek, 17 kwietnia o godz. 18.30.
Film powstał dzięki grantowi pozyskanemu przez Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu w ramach programu Filmoteka Małopolska 2025. Produkcja przywraca pamięć o jednym z najbardziej niezwykłych zjawisk kulturalnych w historii regionu – KRAM-ie, czyli Konfrontacjach Ruchu Artystycznego Młodzieży, które w latach 1974–1989 odbywały się na nadpopradzkich błoniach w Myślcu koło Starego Sącza.
„Genius loci nad Popradem” to filmowa opowieść o miejscu oraz ludziach, dla których wspomnienie KRAM-u stało się doświadczeniem ważnym na całe życie. W czasach swojej świetności wydarzenie to bywało stawiane w jednym rzędzie z legendarną FAMĄ. W przeciwieństwie do studenckiego festiwalu ze Świnoujścia KRAM nie przetrwał jednak transformacji społeczno-politycznej po 1989 roku i dziś funkcjonuje przede wszystkim w pamięci uczestników.
Na KRAM przyjeżdżali młodzi twórcy z całej Polski – poeci, literaci, muzycy, tancerze, rzeźbiarze, malarze, fotograficy i filmowcy. Prezentowali swoje talenty, spotykali się z podobnie wrażliwymi ludźmi i wymieniali doświadczenia artystyczne. Szacuje się, że przez kolejne edycje wydarzenia przewinęło się ponad 10 tysięcy młodych adeptów sztuki oraz animatorów kultury działających w środowiskach wiejskich i robotniczych.
Twórcy filmu próbują odpowiedzieć na pytania, które po latach wciąż powracają: kim byli ludzie, którzy wymyślili KRAM i nadali mu wyjątkowy charakter? Czy było to doświadczenie pokoleniowe? Czy KRAM rzeczywiście był wydarzeniem wyjątkowym w realiach PRL-u? I wreszcie – czy zmienił czyjeś życie?
W filmie odnajdujemy kilkanaście osób, które współtworzyły to zjawisko. Po latach ponownie biorą do ręki dłuto, pędzel, gitarę czy mikrofon i przywołują wspomnienia sprzed dekad. Obok współczesnych rozmów w filmie wykorzystano archiwalne materiały filmowe i fotograficzne – wiele z nich po raz pierwszy zostanie pokazanych publicznie.
Podczas prapremiery widzowie nie tylko jako pierwsi zobaczą film „Genius loci nad Popradem”, ale także będą mieli okazję spotkać się z jego twórcami – reżyserem Krzysztofem Brożkiem oraz niektórymi bohaterami dokumentu.
Organizatorzy szczególnie zapraszają wszystkich, którzy kiedykolwiek uczestniczyli w KRAM-ach – „Kramowiczów” z lat 1974–1989. Dla wielu z nich seans może stać się wyjątkowym powrotem do jednego z najważniejszych doświadczeń młodości.
Bilety na premierową projekcję są już dostępne w przedsprzedaży w cenie 20 zł, w Internecie
link: https://ekobilet.pl/e/film-genius-loci-nad-popradem-rez-k-brozek-2025-swiatowa-prapremiera-film-dokumentalny-o-kramie-622960?evt=622960
oraz w informacji turystycznej w Starym Sączu, Rynek 5.
Organizatorzy zapowiadają również, że wszystkie osoby, które przyczyniły się do powstania filmu – twórcy, realizatorzy, montażyści i rozmówcy – otrzymają zaproszenia na premierę.
To będzie wieczór wspomnień, spotkań i powrotu do miejsca, które dla wielu ludzi kultury stało się pokoleniowym doświadczeniem.
Materiał przygotowany w ramach Partnerstwa na rzecz Promocji Kultury
Autor zdjęć: Wacław Bugno
