Nowy Sącz znów w ścisłej czołówce „smogowych rekordzistów”. W najnowszym zestawieniu Polskiego Alarmu Smogowego (za 2024 r.) miasto znalazło się ex aequo z kilkoma innymi – na 4. pozycji pod względem średniorocznego stężenia benzo(a)pirenu – 4 ng/m³ (norma to 1 ng/m³). To ta „rakotwórcza czerwona lampka”, która najcelniej mówi, czym naprawdę oddychamy zimą.
Liderem we wszystkich trzech kategoriach (benzo[a]piren, średnioroczny PM10, liczba „dni smogowych”) jest Nowa Ruda. Tam mieszkańcy oddychali smogiem przez 73 dni w roku. Za nią w kategorii liczby dni smogowych znalazły się Nowy Targ (38 dni) i Pszczyna (36 dni).
PAS notuje także odwrócenie trendu: według danych GIOŚ średnioroczne stężenie PM10 w Polsce wzrosło o 7% rok do roku. To pierwszy taki skok po latach systematycznych spadków.
Zestawienie potwierdza, że najmocniej dusi mała i średnia Polska. Miasteczka z kotlin, dolin i osiedli jednorodzinnych z „kopciuchami”. Jednocześnie Kraków po raz pierwszy w historii pomiarów nie przekroczył poziomu docelowego benzo(a)pirenu. To efekt wieloletnich, konsekwentnych działań antysmogowych i dobry drogowskaz: da się.
Nowy Sącz w pierwszej „czwórce” miast – przodowników produkcji i gromadzenia w powietrzu benzo(a)pirenu oznacza, że zimowe wieczory przy piecach wciąż kosztują nas zdrowie. To także sygnał dla gmin ościennych (uzdrowiskowych i podmiejskich), gdzie kocioł plus „micha drewna na rozpałkę” wciąż bywa standardem.
PAS pyta wprost: czy wracamy do smogowej przeszłości? Organizacja wiąże to z hamowaniem wymiany kopciuchów i turbulencjami programu „Czyste Powietrze”. Jeśli krajowe wsparcie słabnie, tym bardziej liczy się determinacja samorządów i mieszkańców.
Wynik Nowego Sącza w benzo(a)pirenie to sygnał ostrzegawczy. Skoro Kraków potrafił zejść z B(a)P do poziomu bez przekroczeń, Sądecczyzna też może – jeśli zamiast „dymu tradycji” wybierzemy jasny ogień decyzji. Źródło danych: Polski Alarm Smogowy (publikacja z 16 października 2025 r.) i opracowania prasowe na podstawie tego raportu.
Źródła:
Polski Alarm Smogowy: „Smogowi rekordziści 2024. Smog rośnie, w czołówce małe miasta” (dane B(a)P, PM10, „dni smogowe”, komentarze PAS). polskialarmsmogowy.pl; SmogLab; GIOŚ – ocena jakości powietrza 2024 (potwierdzenie wzrostu PM10). Gov.pl
