Co skrywa „Przystanek czasu” od 25 lat spoczywający pod ratuszem

W sobotę 9 maja 2026 r. o godz. 13:30 po 25 latach i 124 dniach zostanie otwarty na sądeckim rynku „Przystanek czasu” – beczka, którą sądeczanie przełomu XX i XXI wieku zakopali z pamiątkami ich epoki dla przyszłych pokoleń. Dzisiaj przypominamy, co znajduje się w beczce i kto włożył do niej pamiątki od siebie. Lektura obowiązkowa nie tylko dla zainteresowanych historią Nowego Sącza.

Przewodnik po beczce

To jest „Przystanek czasu” nasz prezent dla Was, nasi kochani potomkowie. Zakopaliśmy tę beczkę na zakończenie XX wieku, byście po 25 latach ze zgromadzonych tu przedmiotów mogli dowiedzieć się czegoś więcej o nas. Beczkę wymyśliliśmy w kilkuosobowym gronie siedząc wieczorem w lokalu Jerzego Pazdana o nazwie „Kupiecka”, który wówczas znajdował się w podziemiach przy Rynku. Samą beczkę podarowała firma „Konspol” za co jej serdecznie tu dziękujemy, a nazwę „Przystanek czasu” wymyślił w swojej głowie przyozdobionej czajnikiem — Andrzej Szarek, za co zresztą nie wziął pieniędzy.

Od zespołu „Gazety Nowosądeckiej”, lokalnego dodatku do „Gazety Krakowskiej” – w specjalnej tubie mającej uchronić przed skutkami mijającego czasu – 10 egzemplarzy „Gazety Nowosądeckiej” z dnia 29 grudnia 2000 r. W środku znajduje się tzw. „Milenijny Portret Sądeczan” , czyli najsławniejsza fotografia w dziejach Nowego Sącza, do której na pamiątkę dla potomnych pozowało 27 grudnia 2000 r. na sądeckim Rynku kilka tysięcy mieszkańców miasta. Ponadto załączamy egzemplarz gazety z dnia 5 stycznia 2001 r. (tj. dnia zakopania beczki) czyli ten, który trzymacie w ręce, a zawierający przewodnik po beczce. Będzie wam pomocny w analizowaniu jej zawartości i dla orientacji, czy coś nie zginęło. Ponadto od zespołu „Gazety Nowosądeckiej” Milenijny Portret Sądeczan zapisany na płycie CD, byście za 25 lat mogli produkować zdjęcie na skalę przemysłową i rozpoznawać na nim swoich szacownych przodków, czyli nas.

Od anonimowych sądeczan – półlitrowa butelka 70-procentowej śliwowicy z Łącka, która „daje krzepę, krasi lica”, by potomni również zaznali jej niepowtarzalnego smaku. Wierzymy, że za 25 lat śliwowica będzie ciągle nielegalnym, a przez to atrakcyjnym towarem. Jednocześnie pomysłodawcy niniejszej beczki zastrzegają sobie, by jej odkrywcy za ćwierć wieku, wznieśli tą oto śliwowicą toast poświęcony naszej pamięci i wspomnieli tych, którzy pochylali się nad beczką 5 stycznia 2001 roku (kieliszki należy zabezpieczyć sobie we własnym zakresie, my nie wkładamy do beczki bo mogą się rozbić).

Na postumencie, który stanął w miejscu, gdzie zakopaliśmy „Przystanek czasu”, umieszczamy taki oto pamiątkowy zapis: Sądeczanie przełomu wieków złożyli w tym miejscu swoje Przesłanie dla Przyszłych Pokoleń, pamiątki czasów, w których żyli, pragnąc by odkopano je po raz pierwszy za 25 lat. Nowy Sącz, styczeń, 2001 r.

Od Regionalnej Telewizji Kablowej – kaseta wideo z zapisem jednej z roboczych sesji Rady Miasta Nowego Sącza, by potomni zweryfikowali, czy snute przez miejskich rajców plany doczekały się realizacji. Ponadto RTK darowuje tu książkową wersję „Sądeckich rozmów”, czyli zapis telewizyjnego programu, w którym ponad 60 znanych i cenionych w naszych czasach sądeczan opowiada o sobie swojej pracy i swoich pasjach.

Od sądeckiego Radia „Echo” – płyta kompaktowa z milenijnymi życzeniami, fragmentami programu radiowego, kolędą nagraną specjalnie na tę okazję. Ponadto są tam nagrane specjale życzenia od właściciela radia — Ryszarda Fryca dla przyszłych słuchaczy. Życzenia te zostaną odtworzone na antenie radiowej po odkopaniu beczki.

Od Wyższej Szkoły Biznesu – tablica zawierająca trzy zdania, które zostały zaszyfrowane. Kto za 25 lat złamie kod napisany przez informatyków z WSB dowie się, co społeczność szkoły chciała powiedzieć przyszłym pokoleniom sądeczan.

Od Zespołu Regionalnego „Sądeczoki” – dwupłytowy album wydany na 20-lecie grupy oraz folder opowiadający o tym zespole działającym przy Młodzieżowym Domu Kultury. Młodzi ofiarodawcy wyrażają jednocześnie nadzieję, że za 25 lat płyta ta nie będzie jedynym świadectwem istnienia sądeckiego folkloru.

Od firmy „Konspol” 454-gramowa puszka szynki z kurczaka bez określonej daty przydatności do spożycia (uwaga — można użyć do zakąszania śliwowicy). Ufając w trwałość swoich wyrobów firma chce przekazać przyszłym pokoleniom namiastkę smaku, którym dziś możemy się delektować. „Konspol” wyraża jednocześnie nadzieję, iż za 25 lat ludzkość nadal będzie spożywać pokarmy w tradycyjnej formie, nie zaś w postaci tabletek lub innych wymysłów techniki. Do konserwy dołączony jest list, który tu w całości przytaczamy:

Nowy Sącz, 5 stycznia 2001 r. Pisane w siedzibie Przedsiębiorstwa KONSPOL-HOLDING w Nowym Sączu ul. Grottgera 40. U progu trzeciego tysiąclecia, rozpoczynając podróż przez dzieje na nowosądeckim „Przystanku Czasu”, z widokiem na Ratusz i nadzieją na hojniejszą przyszłość, w dziewiętnastym roku działalności Przedsiębiorstwa KONSPOL pod wodzą jego założyciela prezesa Kazimierza Pazgana, którego w trudnym dziele żeglowania przez meandry polskiej gospodarki wspierają: Małgorzata Poręba, Antoni Rączka, Witold Kocemba, Leszek Kmak, Piotr Kruk, Magdalena Perla, przekazujemy nam i dzieciom naszym oraz wszystkim tym, których wehikuł czasu dowiezie do następnego „Przystanku” w 2025 roku przesłanie wiary i nadziei, że Kurczak Wegetarianin, którego prekursorem hodowli jest KONSPOL, stanowić będzie podstawę światowej kuchni. Tak zdrowa kuchnia łagodzić będzie obyczaje, a ludzie żyć będą spokojniej i dostatniej. Nasz ukochany Nowy Sącz do wszelkich sukcesów prowadzić będą tęgie głowy i wstydu nie zazna nikt z nas ani przyjaciół naszych. Dobro wspólne będzie wartością powszechną a sprawiedliwy osąd rzeczywistości – codziennością. Kasując nasz bilet na „Przystanku Czasu” kasujemy w pamięci to, czego nie warto w niej zachować. Niech wehikuł czasu ruszy w trzecie tysiąclecie drogą optymizmu, serdeczności i spełnionych marzeń. Tak niech się stanie!

Od społeczności IV Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Nowym Sączu – puszka zawierająca przedmioty odróżniające tę szkołę od innych, czyli zdjęcia z wycieczek i szkolnych imprez stanowiących o niepowtarzalności tej placówki.

Od radnego Józefa Hojnora – list-apel do przyszłych pokoleń z prośbą o wybudowanie w mieście nowego pomnika Adama Mickiewicza, by służył im jako „miejsce spotkań, zadumy i wyznań miłosnych.

Od posła Jerzego Gwiżdża – zdjęcie z obchodów 700-lecia Nowego Sącza, na którym jako prezydent miasta wznosi toast z prezydentem RP Lechem Wałęsą, pijąc szampana za pomyślność Nowego Sącza.

Od radnych miejskich – ozdobną w formie deklarację uchwaloną specjalnie na tę okazję, którą w całości przytaczamy: Załącznik do Uchwały Rady Miasta Nr XXXVIII/383/2000 z dnia 30 grudnia 2000 r. Deklaracja Rady Miasta Nowego Sącza dwa tysiące lat od Narodzenia Chrystusa, wdzięczni Bogu za czas, w którym przyszło nam żyć, za odzyskaną niepodległość i wizytę Ojca Świętego na Ziemi Sądeckiej, chcemy uroczyście powitać Nowe Tysiąclecie. Witamy je w nadziei, że światu, Polsce i naszej Małej Ojczyźnie przyniesie ono pokój, miłość, radość i godne warunki życia. Kolejne pokolenia Sądeczan będą tworzyć nową historię. Apelujemy do Was – przyszłych pokoleń, abyście dumni ze swojej przeszłości, pamiętając również o trudnych wydarzeniach, wymagających często najwyższych ofiar, budowali przyszłość miasta na tym co dobre i szlachetne. Pomni tradycji przodków żyjcie tak, aby zasłużyć na szczytne miano Zawsze Wiernych Sądeczan. Radni Miasta Nowego Sącza

Od zespołu sądeckiego studia Radia „Plus” – dwie płyty kompaktowe — na jednej znajduje się zapis audycji „Kurier sądecki” z 29 grudnia 2000 r., druga zaś to „Życzymy, życzymy, Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II”.

Od „Matej Galerii” – album o tej sądeckiej świątyni sztuki. To na wypadek, gdyby za 25 lat nie było już w Nowym Sączu artystów i miejsc, gdzie się tworzy i pokazuje sztukę. Gdyby za ćwierć wieku już nikt nie malował obrazów i nie rzeźbił, będzie można powiększać dzieła z albumu i wieszać na ścianach (tantiemy za kopiowanie należy przesyłać na konto wnuków żyjącego na przełomie wieków artysty Andrzeja Szarka).

Od wiceprezydenta Piotra Pawika – drobne monety jakich używamy do płacenia w sklepach. Wy, kochani potomkowie, prawdopodobnie nie będziecie już z czymś mieć do czynienia, używając wyłącznie tych mądrych tekturek z paskami.

Od uczniów sądeckich szkół – wypracowania o tym, jak wyobrażają sobie Nowy Sącz za 25 lat. Potomnych prosimy o zweryfikowanie dziecięcych marzeń z rzeczywistością poprzez głośne odczytanie tych dzieł. Do naszej beczki swoje prace złożyli uczniowie z klas I m oraz n V Gimnazjum w Nowym Sączu, z klasy I b Szkoły Podstawowej na 18 w Nowym Sączu, Małgorzata Zygmunt i Iwona Zając z klasy II b Zespołu Szkół nr 2 w Nowym Sączu, Pamela Jurczak z klasy III a Szkoły Podstawowej nr 16 w Nowym Sączu. Uczniowie z tej klasy złożyli w beczce również swoje prace plastyczne.

Od kibiców Klubu Sportowego Sandecja – wielki klubowy proporczyk z nadzieją, że za 25 lat identyczne proporczyki będą wisiały w gablotach Manchesteru United, Barcelony itp., czyli aktualnych rywali Sandecji w Lidze Mistrzów.

Od władz miejskich — w butelce zalakowana Metryka Miasta Nowego Sącza na dzień 5 stycznia 2001 г.: godzina 12.00 Pogoda 2001-01-05 —pochmurno, bez opadów, temp. 5 stopni C.

Ojciec założyciel – Wacław II Czeski * Wiek miasta – ukończone 708 lat * Siedziba powiatu grodzkiego * Powierzchnia – 57 km kwadratowych * Liczba mieszkańców – 85 971 * Liczba kobiet – 44.917 * Liczba mężczyzn – 41.054 * Pierwsza sądeczanka urodzona 1 stycznia 2001 r. Gabrysia córka Anny Bill * Najstarsza żyjąca sądeczanka – Urszula Szura ur. 1896 r. * Liczba żłobków – 2 * Liczba przedszkoli – 18 * Liczba szkół podstawowych – 18 * Liczba Gimnazjów – 8 * Liczba szkół średnich – 12 * Szkoła Muzyczna – 1 * Ilość uczniów wszystkich szkól miasta – 25 000 * Szkoły Wyższe – 2 * Ilość studentów w mieście – 5020 * Parafie Rzymskokatolickie – 11 * Parafia Ewangelicko-Augsburska – 1 * Szpital – 1 * Przychodnie lekarskie – 5 * Muzea – 1 * Sądecki Park Etnograficzny – 1 * Galerie Sztuki – 9 * Kina – 2 * Ośrodki Kultury – 3 * Media 3 dzienniki, 3 rozgłośnie radiowe, 3 stacje telewizyjne * Kryta pływalnia – 1 * Korty tenisowe – 18 * Stadiony 9 * Hale sportowe 5 * Kluby Sportowe 39 * Liczba firm – 15 000 * Miasta partnerskie – 11.

Od strażników miejskich – zafoliowany imienny wykaz wszystkich funkcjonariuszy oraz plakietka ze znaczkiem straży.

Od Agnieszki i Macieja Kurpów — dwa rodzinne zdjęcia z dziećmi Maciejem-juniorem i Marcinem, a nawet świętym Mikołajem (to ten w czerwonym ubranku). W takiego faceta wierzyły dzieci jeszcze na przełomie wieków. Święty Mikołaj trudnił się przynoszeniem prezentów, co było bardzo miłe dla obdarowywanych.

Od pracowników Urzędu Miasta – kartka pocztowa z pozdrowieniami i naklejonym znaczkiem – to już dla Was prawdopodobnie obiekt czysto muzealny, ale my na przełomie wieków wysyłaliśmy tym sposobem życzenia świąteczne oraz urodzinowe.

W beczce znalazły się również — album fotograficzny o Nowym Sączu, Rocznik Sadecki Tom XXVIII z 2000 г. oraz Informator Izby Rzemieślniczej w Nowym Sączu.

Przewodnik po beczce sporządził Wojciech Molendowicz

5 stycznia 2001 r.