W historii, którą żyła kilka miesięcy temu lokalna społeczność zabrakło ważnego głosu. Dziś, o powstaniu muralu na ścianie starego sklepu w Hańczowej opowiada sama artystka – Izabela Osadnik. ,,Ściana przy samej drodze była zabazgrana i zaniedbana – od razu poczułam, że to idealne miejsce. Wiedziałam, że to będzie wartość dodana, że się wpisze” – zaznacza.
Na przełomie listopada i grudnia lokalna społeczność żyła niespodziewaną historią – na ścianie starego i zaniedbanego sklepu w Hańczowej (powiat gorlicki) namalowano łemkowski haft krzyżykowy. Pytania szybko obiegły nie tylko wieś, a cały region – kto to zrobił? Czemu to zrobił? Czy reszta starych budynków też zostanie tak ozdobiona? Wątpliwości mnożyły się i mnożyły. Sprawą zainteresowały się ogólnopolskie media, które jednak nie zgłębiły tej historii, a jedynie opowiedziały o tym jak łemkowski haft krzyżykowy wybił społeczność Hańczowej z codziennego rytmu.
W opowiadaniu o tym wydarzeniu zabrakło ważnego głosu – głosu samej artystki, którą okazała się Izabela Osadnik posługująca się również pseudonimem Iza z lasu, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz artystka sztuk wizualnych. Mural, który wyszedł spod jej rąk powstał w ramach stypendium KPO dla kultury.
– Wszystko zaczęło się dwa lata temu w Chmielu, w Bieszczadach. W starej bojkowskiej chacie namalowałam pięć dekoracji inspirowanych haftem krzyżykowym. To doświadczenie z większym formatem wywołało we mnie potrzebę wyjścia w przestrzeń publiczną z jeszcze większym projektem. Zaczęłam szukać odpowiedniego miejsca i tak trafiłam na stary sklep w Hańczowej. Ściana przy samej drodze była zabazgrana i zaniedbana – od razu poczułam, że to idealne miejsce. Wiedziałam, że to będzie wartość dodana, że się wpisze – zaznacza Izabela Osadnik.
– To nie jest tylko zwykła dekoracja. Wykorzystałam tradycyjne motywy łemkowskie, żeby opowiedzieć o nich w nowy sposób. Dla mnie ten haft to „zakodowany” przekaz kultury łemkowskiej – konkretne kolory i układy geometryczne mają swoje znaczenie. Mural nie jest tylko dekoracją – zależy mi, by poprzez sztukę opowiedzieć o strukturze, kolorystyce i znaczeniach haftów jako formie zakodowanego przekazu i nośnika kultury – dodaje artystka.
Od koła do haftu
Jednak wątki kulturowe nie są główną osią życia artystycznego Izabeli Osadnik. Artystka swoją formą wyrazu uczyniła koła.
– Od ponad dekady tworzę cykl obrazów, w których motyw koła staje się przestrzenią kontemplacji i eksperymentu. Interesuje mnie nie geometryczna precyzja, lecz potencjał znaczeniowy i emocjonalny tej formy – to, jak może zawierać w sobie nieskończoność. Każdy obraz to proces: gra między kontrolą a intuicją, ciszą a intensywnością. Koło pulsuje kolorem lub niemal znika, zostawiając ślad jedynie w fakturze płótna – opowiada.
Z czasem jednak artystka zaczęła poszerzać gamę realizowanych projektów artystycznych. Tak właśnie dwa lata temu natrafiła na chatę w Chmielu. Izabela Osadnik podkreśla, że to jej pierwsze doświadczenie z większym formatem obudziło w niej potrzebę pracy w przestrzeni publicznej, co później zaprowadziło ją pod stary sklep w Hańczowej.
– W tym samym roku zrealizowałam scenografię do spektaklu „Dom” w świetlicy wiejskiej w Nowicy, wyprodukowane przez Fundację „Memo”, którego premiera miała miejsce 28.09.2024 r. Stworzyłam monumentalne płótno o wymiarach 20 × 3 m, które pełniło funkcję zarówno scenografii, jak i ekranu do projekcji archiwalnych fotografii. Projekt ten łączył malarstwo, instalację i obraz świetlny, otwierając nowy kierunek w mojej twórczości – podkreśla Izabela Osadnik.
Ponadto, artystka współtworzy Archiwum Nowica–Przysłup, czyli oddolną inicjatywę dokumentującą dziedzictwo kulturowe doliny. Działa również w ramach Stowarzyszenia Przyjaciół Nowicy, gdzie współorganizuje Festiwal Teatralny Innowica, który od lat integruje działania artystyczne, lokalne i międzynarodowe.
W swojej twórczości Izabela Osadnik ceni emocje oraz proste formy mówiące więcej niż może się wydawać na pierwszy rzut oka.
Czytaj też: Tomasz Bocheński z kolejną międzynarodową nagrodą!
