Jutro (18 lutego) po prawie rocznym opóźnieniu ruszy proces biskupa diecezji tarnowskiej Andrzeja Jeża. Prokuratura oskarżyła duchownego o późne poinformowanie organów ścigania o czynach pedofilskich jakich mieli się dopuścić dwaj księża z tejże diecezji. Biskup nie przyznaje się do winy, a kuria wydała komunikat przed jutrzejszą rozprawą.
Sprawa biskupa Andrzeja Jeża to pierwsza taka sytuacja w Polsce, gdy prokuratura zdecydowała się oskarżyć ordynariusza diecezji o zbyt późne poinformowanie organów ścigania o czynach pedofilskich jakich dopuścili się duchowni jego diecezji. Mowa tutaj o aktach poczynionych przez byłego już księdza Stanisława P, który miał molestować łącznie 95 chłopców oraz Tomasza K., który z kolei miał dopuścić się czynów pedofilskich wobec trzech.
Akt oskarżenia został wystosowany przez prokuraturę w kwietniu 2024 roku i głównym zarzutem śledczych było niedopełnienie przez biskupa obowiązku niezwłocznego poinformowania organów o wykorzystywaniu seksualnym osób małoletnich będących poniżej 15 roku życia. Tym samym prokuratura zaznacza, że władze kościelne złożyły zawiadomienie, lecz nastąpiło to zbyt późno. Ponadto, kuria miała dysponować wiarygodnymi informacjami o tych przestępstwach, ponieważ prowadziła w tym czasie wewnętrzne postępowanie, a obowiązek denuncjacji takich czynów wprowadzono w lipcu 2017 roku.
Opóźnienia rozprawy
Rozprawa w tej kwestii przesunęła się o prawie rok, gdyż początkowo tarnowski sąd chciał przekazać sprawę innemu sądowi, aby uniknąć podejrzeń o stronniczość. Sąd Najwyższy utrzymał jednak decyzję, aby był to sąd tarnowski. Tym sposobem w grudniu rozplanowano sześć rozpraw, na których ma zostać przesłuchane dziesięcioro świadków. Pierwsza z nich odbędzie się jutro (18 lutego) i na niej właśnie przed sądem stanie bp Andrzej Jeż. Ostatnia rozprawa zaplanowana została na 15 kwietnia.
Kuria zabrała głos
Na początku tygodnia kuria diecezji tarnowskiej zabrała głos w sprawie i opublikowała komunikat przedstawiający chronologię działań jakie miały być podjęte przez bp Jeża oraz Delegata ds. Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich.
Poniżej przedstawiamy pełną treść komunikatu Kurii Diecezji Tarnowskiej w powyższej sprawie:
W związku z rozpoczęciem postępowania sądowego związanego z zarzutami, jakie Prokuratura Rejonowa w Tarnowie postawiła biskupowi tarnowskiemu Andrzejowi Jeżowi, że jako zwierzchnik diecezji, pomimo posiadania wiarygodnej wiadomości o dokonaniu przez podległych mu dwóch księży czynów zabronionych z osobami poniżej 15. roku życia, nie zawiadomił o tym niezwłocznie organu powołanego do ścigania tych przestępstw, przypominamy chronologię działań podjętych w tych dwóch przypadkach przez biskupa Jeża i jego Delegata ds. Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich.
Należy zaznaczyć, że obowiązek denuncjacji zaistniał wraz z ustawą z dnia 23 marca 2017 roku, która weszła w życie w dniu 13 lipca 2017 roku. Zarzuty prokuratorskie pod adresem biskupa Andrzeja Jeża dotyczą dwóch spraw, które po wejściu w życie wspomnianej ustawy zostały zgłoszone przez Delegata Biskupa odpowiednim organom państwowym.
Pierwsza sprawa dotyczy byłego już księdza Stanisława P. (który został ukarany najwyższą karą kościelną, jaką jest wydalenie ze stanu duchownego). Skonkretyzowaną wiedzę o przypadkach molestowania małoletnich przez ks. Stanisława P., biskup Jeż powziął dopiero w roku 2019, kiedy dotarła do kurii tarnowskiej dokumentacja sprawy związanej z pobytem ks. Stanisława P. na Ukrainie i podejrzeniem, że dokonał tam przestępstw dotyczących molestowania małoletnich. Otrzymana dokumentacja rodziła wiele pytań i wątpliwości w zakresie m.in. jurysdykcji (z protokołów zeznań oraz dalszych informacji przekazanych stronie polskiej wynikało, że sprawa została zgłoszona odpowiednim organom ukraińskim) oraz wiarygodności informacji.
Pomimo tego w ramach diecezji tarnowskiej bezzwłocznie zostały uruchomione odpowiednie procedury: została powiadomiona watykańska Dykasteria Nauki Wiary, która zleciła przeprowadzenie procesu karno-administracyjnego w tej sprawie, co też zostało uczynione. Po przeprowadzeniu odpowiedniej weryfikacji w ramach procedur kościelnych, w więc w chwili, gdy w sposób zarówno obiektywny jak i subiektywny można było uznać, że powzięta wiadomość spełnia znamiona wiarygodności, nastąpiło w sierpniu 2020 roku zgłoszenie sprawy przez Delegata do państwowych organów ścigania. Dodatkowo – z informacji posiadanych przez Biskupa Andrzeja Jeża, wynikało, że jeden z pokrzywdzonych przez Stanisława P., już w 2010 r. poinformował Prokuraturę Okręgową w Opolu o molestowaniu przez księdza Stanisława P., a zatem organy ścigania już w 2010 r. posiadały informację w tej kwestii.
Druga sprawa dotyczy ks. Tomasza K., gdzie wiedzę o możliwości popełnienia przestępstwa przez niego na szkodę osoby poniżej 15. roku życia biskup Jeż powziął dopiero pod koniec 2021 roku. Niezwłocznie po odkryciu tej informacji biskup Jeż polecił dokonać zgłoszenia organom ścigania, co też Delegat Biskupa uczynił w dniu 16 grudnia 2021 roku. W toku wcześniejszego kościelnego procesu karno-administracyjnego, zeznania świadków przeczyły temu, by pokrzywdzeni w chwili czynów byli w wieku poniżej 15 lat. Pomimo tego ks. Tomasz K. poniósł karę kościelną w związku z czynami na szkodę osób małoletnich poniżej 18 lat.
Należy w tym miejscu podkreślić, że władze diecezji tarnowskiej dokonały w ciągu minionych lat kilkunastu zgłoszeń do organów ścigania, wprowadzając zasadę „zero tolerancji”.
W ocenie powyższych kwestii trzeba też pamiętać, że każdy biskup podlega również regulacjom wynikającym z prawa kościelnego, dlatego podejmowane przez biskupa Jeża działania odbywały się w ramach obowiązujących regulacji kościelnych. We współpracy z władzami kościelnymi na wyższych szczeblach, jak watykańska Dykasteria Nauki Wiary, wykonywał on sumiennie obowiązki i podejmował wszelkie niezbędne kroki w sytuacji otrzymania informacji o przestępstwach przeciwko osobom małoletnim. Jednocześnie zapewniamy, że wszystkie zgłaszane do nas sprawy są podejmowane oraz prowadzone z należytą dbałością.
