W Zespole Szkół Społecznych „Splot” w Nowym Sączu nie ma już mowy o samych planach – projekt „Szkolny Ogród Społeczny” naprawdę dzieje się tu i teraz. Dzięki dofinansowaniu z programu ministerialnego szkoła mogła kupić wszystkie potrzebne narzędzia, materiały, nasiona, a także specjalne domki dla jeży, które już pojawiły się w przyszkolnym ogrodzie. To solidne zaplecze sprawiło, że uczniowie mogli od razu przejść od pomysłów do działania.
Najbardziej namacalnym efektem ostatnich tygodni jest seria dziesięciu budek lęgowych dla ptaków, przygotowanych i zbudowanych własnoręcznie przez uczniów. W trakcie pracy młodzi poznawali podstawy stolarki – mierzyli, docinali deski, uczyli się bezpiecznej obsługi narzędzi – ale równie ważne były rozmowy o tym, jak tworzyć schronienia bezpieczne dla miejskiej fauny, a nie tylko „ładne na zdjęciu”. Każda budka została zaprojektowana tak, by faktycznie służyć ptakom: z odpowiednią średnicą otworu, właściwą głębokością i konstrukcją chroniącą przed deszczem.
Równolegle w ogrodzie stanęło sześć domków dla jeży, zakupionych w ramach projektu. To odpowiedź na bardzo konkretne pytanie: gdzie w mieście takie zwierzę może bezpiecznie przezimować. Domki ustawiono w zacisznych, osłoniętych miejscach ogrodu tak, by nie były jedynie „atrakcją do oglądania”, ale realnym schronieniem zapewniającym bezpieczne warunki na zimę. To kolejny element działań, w których uczniowie uczą się, że troska o środowisko zaczyna się od dobrze przemyślanych, praktycznych rozwiązań.
W najbliższych dniach projekt wyjdzie poza teren szkoły. Uczniowie przygotowują kampanię informacyjną w okolicznym sąsiedztwie, której celem będzie propagowanie wiedzy o jeżach – ich zimowych zwyczajach, potrzebach oraz sposobach reagowania, gdy zwierzę wymaga pomocy. W komunikatach pojawią się proste wskazówki: jak rozpoznać, że jeż jest osłabiony, czego absolutnie nie robić (np. nie zabierać zdrowych jeży do domu) oraz gdzie można przynieść zwierzę w złej kondycji. Uczniowie będą zachęcać mieszkańców, by osłabione jeże trafiały do szkolnego ogrodu, gdzie będą mieć zapewnione odpowiednie warunki i opiekę.
Równolegle rozwija się część stricte ogrodnicza. Na terenie przyszłego ogrodu stanęły już trzy podwyższone grządki, które zostały trwale zainstalowane. To one wkrótce staną się sercem „zielonej klasy” – przestrzenią do wysiewu roślin oraz prowadzenia zajęć terenowych z edukacji ekologicznej. Zimą posłużą do wysiewu roślin ozimych, a w kolejnych miesiącach będą wykorzystywane do prostych doświadczeń, obserwacji i rozmów o bioróżnorodności, wodzie, suszy i codziennej trosce o wspólną przestrzeń.
Najbliższe tygodnie w projekcie to czas intensywnych, ale dobrze zaplanowanych działań. W planach jest powieszenie budek lęgowych, montaż domków dla pszczół murarek, wysiew nasion ozimych oraz kontynuacja prac porządkowych i pielęgnacyjnych w ogrodzie. Równocześnie powstają grafiki dyżurów i proste zasady opieki nad ogrodem, tak aby odpowiedzialność za to miejsce była rozłożona jasno i sprawiedliwie między klasy.
Projekt „Szkolny Ogród Społeczny” w ZSS „Splot” rozwija się dynamicznie i już teraz pokazuje, jak wiele można osiągnąć dzięki współpracy, kreatywności i trosce o lokalne środowisko. Uczniowie nie tylko zdobywają praktyczne umiejętności – od stolarki po podstawy ogrodnictwa – ale również realnie wpływają na poprawę warunków życia miejskich zwierząt i bioróżnorodności w najbliższym otoczeniu. To praca, której efekty widać gołym okiem: na drzewach, na grządkach i w tym, jak młodzi zaczynają mówić o odpowiedzialności za swoje podwórko.
Choć do pełnego rozkwitu ogrodu potrzeba jeszcze kilku miesięcy, już dziś widać, że projekt spełnia swoją rolę: uczy współpracy, oswaja z narzędziami, buduje wrażliwość na los zwierząt i pokazuje, że zmiana przestrzeni wokół szkoły nie wymaga wielkich inwestycji, tylko mądrego planu i konsekwencji.
Jeśli kolejne etapy przebiegną zgodnie z planem, wiosną ogród społeczny „Splotu” będzie gotowy na pierwsze pełne lekcje „w terenie” oraz wspólne działania z udziałem rodziców i sąsiadów – jako żywy przykład tego, jak szkoła może dbać o swoje najbliższe środowisko.
—
Zadanie finansowane ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej, realizowane w ramach programu „Młodzi obywatele” na 2025 r.
