Od 27 października w Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu odbędzie się cykl spotkań zatytułowany ,,Lekcje słuchania – przyjazne sensorycznie spotkania muzyczno-edukacyjne dla dzieci i dorosłych”. Jak narodził się pomysł na przeprowadzenie tego cyklu?
AŁ: Inicjatywa wyszła właśnie od nas, od Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu. Pomysł narodził się po pierwszej współpracy z Grażyną Grobelną-Przybyło. W ubiegłym roku zagościła u nas ze spektaklem ,,Ziarenko”. Było to wydarzenie przyjazne sensorycznie skierowane do grup przedszkolnych i wczesnoszkolnych. Zainteresowanie jakie wzbudził ten spektakl przerosło nasze oczekiwania i pokazało, że warto urozmaicać ofertę o wydarzenia artystyczne skierowane do dzieci z nadwrażliwościami sensorycznymi, w tym w spektrum autyzmu, które mogą być wykluczane z udziału w masowych przedsięwzięciach jak spektakle czy koncerty. Dlatego postanowiliśmy pozyskać środki na takie wydarzenie artystyczne w ramach Krajowego Programu Odbudowy. Cykl, który my proponujemy składa się ze szkolenia oraz spotkań muzyczno-edukacyjnych adresowanych do dzieci i dorosłych. Oferta koncertów skierowana jest do grup zorganizowanych oraz słuchaczy indywidualnych, dzieci nadwrażliwych sensorycznie w tym w spektrum autyzmu. Jednak zachęcamy również do udziału wszystkie grupy przedszkolne – nie różnicujemy dzieci. Podkreślamy, że program jest przygotowany i przyjazny właśnie dzieciom ze specjalnymi potrzebami, ale każde dziecko jest mile widziane. Ponadto koncerty oferujemy również w weekendy. Bilety w przystępnych cenach można kupić w kasie SOKOŁA.
Cykl będzie składał się z trzech spotkań. Jak będą one przebiegały?
GG: Naszym założeniem było wyreżyserowanie koncertów przyjaznych sensorycznie. Mamy taką intencję, że to co jest odpowiednie dla odbiorców w spektrum autyzmu, jest również przyjazne odbiorcy o typowych potrzebach. Dzieci w spektrum autyzmu, czy z różnymi innymi trudnościami rozwojowymi, wymagają spokojnego i systematycznego rodzaju analogowego podejścia do obcowania ze sztuką. One potrzebują żywego udziału w procesach, dlatego mamy nadzieję, że ta forma, którą proponujemy będzie odpowiednia.
AŁ: Starałyśmy się zadbać o to żeby przestrzeń, w której odbywać się będą koncerty była komfortowa. Zwracałyśmy uwagę również na to czy jest ona dla każdego dostępna, to znaczy jest winda a widownia nie ma stopni. Chciałyśmy, aby miejsce naszych spotkań było jak najbardziej przyjazne, zrezygnowałyśmy z krzeseł na rzecz siedzenia na podłodze na wygodnych poduszkach. Dlatego też zachęcamy, aby nasi uczestnicy zmienili przed zajęciami obuwie na wygodne, lekkie buty. Muzyka podczas zajęć będzie wykonywana na żywo.
Czego można się spodziewać uczestnicząc w Lekcjach słuchania? Na co trzeba się przygotować?
GG: Każda lekcja będzie miała trochę inny charakter. W niektórych będzie więcej aspektów koncertowych, w innych więcej teatralnych. Przewidujemy aktywności ruchowe, słuchowo-ruchowe oraz zabawę z muzyką, aktywne słuchanie. Ponadto do każdej lekcji mamy przygotowaną specjalnie zaprojektowaną książeczkę. Znajdują się w niej różne zadania, ćwiczenia, łamigłówki, ale także pomoce, które będą przydatne podczas słuchania muzyki i przygotują słuchacza do odbioru wykonywanych dzieł. Na słuchaczy czeka też część teatralna, będzie ona polegała na przedstawieniu tekstu np. piosenki wraz z żywą muzyką oraz scenografią, powstającą na epidiaskopie – czyli takim dawnym rzutniku. Przewidujemy również zadania graficzne oraz zagadki słuchowe. Te wszystkie aktywności będą się ze sobą przeplatać, tak aby spędzić to 45 minut w możliwie najciekawszy sposób.
AŁ: Naszym założeniem jest to, aby opiekunowie i dzieci czuli się przez nas rozumiani. Zdajemy sobie sprawę z tego, że podczas koncertu mogą się zdarzyć sytuacje trudne. Mamy świadomość tego, że np. okrzyk, podskok, głośny komentarz to jest spodziewana reakcja na emocje, których będą doświadczać dzieci biorące udział w tych koncertach.
Dlaczego to właśnie muzyka stała się narzędziem do przeprowadzenia tego cyklu?
AŁ: My jako instytucja kultury, nie mieliśmy do tej pory oferty, którą moglibyśmy skierować do tej grupy odbiorców. Dlatego postanowiłyśmy, że jeżeli tylko nadarzy się okazja, aby pozyskać środki, to stworzymy taki program z myślą o dzieciach z nadwrażliwościami oraz w spektrum autyzmu. Tym bardziej, że jest to podyktowane realną potrzebą stworzenia miejsca dla najmłodszych o specjalnych potrzebach, gdzie będą czuły się komfortowo i bezpiecznie.
GG: Muzyka dla odbiorcy jest bardzo ulotną i abstrakcyjną sztuką, bo trwa w czasie. Pozwala jednak doświadczyć czegoś niepowtarzalnego, osobistego, a także w jednym czasie działać wspólnie, w tym samym pulsie bez słów, czerpiąc satysfakcję z działania. Obserwacja muzyków podczas pracy to uwrażliwienie na detal, zaznajomienie ze szlachetnością brzmienia, ćwiczenie w skupionym słuchaniu, które, kiedy pojawia się zachwyt nie jest żmudnym czekaniem, a przyjemnością. Z mojego doświadczenia pracy z uczniami w spektrum wynika, że muzyka jest wspaniałym „narzędziem” do pokonywania własnych barier komunikacyjnych i innych związanych z trudnościami bycia w spektrum autyzmu.
Przechodząc z kolei do tematu szkoleń, o których Pani Agata wcześniej wspominała. One będą adresowane m.in. do nauczycieli, logopedów czy też dyrektorów instytucji oświatowych i kulturalnych. Na szkolenie jakich kompetencji był kładziony tutaj nacisk?
GG: W sobotę odbyło się szkolenie z Justyną Nizińską, która jest logopedą, polonistką, wieloletnim pedagogiem pracującym m.in. w Centrum Autyzmu w Krakowie. Dotyczyło ono głównie komunikacji, ale kładło również nacisk na otwarcie się nauczycieli, którzy np. pracują na co dzień w szkole i akurat właśnie otrzymali pod opiekę takiego ucznia. Uczestnicy mogli dowiedzieć się jak spróbować złapać z nim kontakt czy właśnie jak skutecznie się z nim komunikować również poprzez aktywność muzyczną i uwrażliwienie na dźwięk. Zaprezentowane było także innowacyjne narzędzie edukacyjno-terapeutyczne oraz metody pracy z nim. Ten instrument jest zaprojektowany i wykonany przez polską firmę Musicon. Dopełnieniem szkolenia było wystąpienie Jolanty Sedlak, która od 2 lat wykorzystuje Musicon w pracy grupowei i indywidualnej z osobami w spektrum autyzmu w Fundacji Pełnej Życia w Krakowie.
Informacje odnośnie Lekcji słuchania znajdują się na stronie internetowej MCK SOKÓŁ w Nowym Sączu.
Koordynatorkami projektu są Agata Łopalewska i Mira Wiktorowska z MCK SOKÓŁ. Autorką założeń merytorycznych zeszytów ćwiczeń oraz scenariuszy wszystkich Lekcji słuchania jest Grażyna Grobelna-Przybyło.
Grażyna Grobelna-Przybyło urodziła się w 1984 w Poznaniu. Muzyk, filozof, pedagog, twórca spektakli i projektów edukacyjnych dla dzieci. Ukończyła studia filozoficzne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz muzyczne (rytmika) na poznańskiej Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego. W dziedzinie sztuki muzycznej i metody Dalcroze’a kształciła się również m.in. w Hanowerze (HMTuM Hannover), Dreźnie (Festspielhaus Hellerau), Genewie (Institut Jaques-Dalcroze). Jest autorką cyklu radiowych audycji muzycznych dla dzieci, współzałożycielką poznańskiego teatru inicjacyjnego dla dzieci od 1. roku życia ATOFRI. Stworzyła autorski projekt „Współczesna dla dzieci” w ramach którego reżyseruje spektakle dla dzieci wykonywane z żywą muzyką, ruchem i na żywo powstającym obrazem na epidiaskopie. Jej doświadczenie pedagogiczne obejmuje pracę w państwowych szkołach muzycznych (nauczyciel kształcenia słuchu i rytmiki), przedszkolach czy w szkole specjalnej dla dzieci w spektrum autyzmu (nauczyciel muzyki). To właśnie z myślą o potrzebach dzieci z autyzmem stworzyła spektakle teatralne z warsztatem sensorycznym. Jest dwukrotną stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W chwilach ciszy – pisze opowiadania a ciszę maluje. Swoje obrazy wystawiała w Polsce i Niemczech. Współpracowała m. in. z Filharmonią Opolską, Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu, Filharmonią Szczecińską, Centrum Sztuki Mościce w Tarnowie. Z zamiłowania i potrzeby serca piecze chleby i tańczy.
Artykuł partnera
