Stary Sącz i Muszyna to gminy miejsko-wiejskie, które można określić jako liderów rozwoju w powiecie nowosądeckim. Stary Sącz ma ponad 23 tysiące mieszkańców, Muszyna ponad 11 tysięcy. Istnieje pomiędzy tymi gminami dużo podobieństw. Obydwie są mocne na polu turystyki. Muszyna urasta nawet do roli prymusa. Słynie z turystyki leczniczej, pięknych ogrodów tematycznych, kąpielisk i wyciągów narciarskich. Stary Sącz natomiast staje się regionalną potęgą na polu kultury i sztuki. Ilość wydarzeń kulturalnych imponuje. Próbuje także sił na polu turystyki budując: leśne mola, punkty widokowe, bobrowisko, kąpieliska. Obie gminy i wszystkie po drodze może połączyć kolej z pociągami panoramicznymi, jako nowa oferta dla turystów.
Porównanie, jakie zostanie przeprowadzone dotyczyć będzie wydatków na KULTURĘ i SPORT. Można potraktować te wydatki jako pokrewne. Mecz piłkarski i koncert muzyczny należą do szeroko rozumianej rozrywki. To wydatki bieżące o charakterze „miękkim”.
Zakres porównań
Chodzi o wydatki bieżące z dwóch działów budżetowych: a) Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego [Dział 921] i b) Kultura fizyczna i sport (dział 926).
Pod uwagę będą wzięte wydatki z trzech ostatnich lat budżetowych, czyli: 2021, 2022 i 2023. Obliczona zostanie średnia roczna z tych trzech lat. To da lepszy obraz sytuacji. Wydatki na Kulturę i Sport będą zsumowane i podawane w kwotach bezwzględnych i względnych – w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Takie ujęcie sprowadzi wydatki do „wspólnego mianownika”.
- Kultura: Stary Sącz: średnia z 3 lat to 4,4 mln, na mieszkańca to 189 zł. Muszyna odpowiednio: 2,4 mln, na mieszkańca 214 zł.
- Sport: Stary Sącz: średnia z 3 lat to 467 tys., na mieszkańca to 19 zł. Muszyna odpowiednio: 272 tys., na mieszkańca 24 zł.
- Wydatki łącznie: Stary Sącz: średnia z 3 lat to 4,9 mln, na mieszkańca to 209 zł. Muszyna odpowiednio: 2,6 mln, na mieszkańca 238 zł.
Podsumowanie:
Stary Sącz przoduje zarówno w wydatkach na kulturę, jak i na sport. Łączne wydatki na te 2 działy są prawie dwukrotnie wyższe niż w Muszynie. Chociaż w przeliczeniu na mieszkańca więcej wydaje Muszyna.
Aktywność wspierająca sport jest w obu gminach podobna, finansowanie aktywności amatorskiego sportu, najczęściej lokalnego. Chociaż odnotować należy, że w Starym Sączu organizowany jest międzynarodowy turniej piłkarski 10-latków, w którym uczestniczą akademie piłkarskie czołowych klubów Europy.
W Starym Sączu do najbardziej znanych imprez kulturalnych zalicza się: 1. Festiwal podróży i przygody „Bonawentura”, 2. Starosądecki Festiwal Muzyki Dawnej (Festiwal Omnia Beneficia), 3. Peryferiada – Beskidzka kanikuła filmowa, 4. Pannonica Folk Festival,. 5. Jesienny Festiwal Teatralny, 6. Sącz Jazz Festiwal. Imprezy organizowane w Starym Sączy generują także znaczny dochód, który można liczyć w milionach złotych, przyciągają licznych sponsorów. To także swoisty ewenement, już nie tylko na skalę powiatu, ale krajową.
W Muszynie mamy: 1. Gminny Festiwal Piosenki Dziecięcej „Muszyńskie Nutki”, 2. Jarmark Muszyński, 3. Święto Muszyńskich Ogrodów, 4. Galicyjskie Spotkania Jazzowe, 5. Świąteczny kiermasz muszyńskiego rękodzieła, 6. Festiwal Wód Mineralnych, 7. Cykl muzyczny „Popołudnie przy kawie”, 8. Kiermasz wielkanocny, 9. Wigilia Zaduszek, 10. Spotkania ze Św. Mikołajem.
Autor: Nowosądeckie Centrum Analiz samorządowych (NCAS)
